मुखेड: (दादाराव आगलावे)
भारत सरकारच्या आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयांतर्गत राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्राने (NCDC) सर्पदंश प्रतिबंध व नियंत्रण राष्ट्रीय कार्यक्रमासाठी (NPSE) राष्ट्रीय तांत्रिक सल्लागार समिती (NTAC) स्थापन केली आहे. यासंदर्भातील कार्यालयीन आदेश ८ मे २०२६ रोजी जारी करण्यात आला असून
भारत सरकारद्वारा स्थापित राष्ट्रीय सर्पदंश सल्लागार समितीत डॉ. दिलीप पुंडे मुखेड जि. नांदेड यांचा समावेश करण्यात आला आहे.या समितीच्या अध्यक्षपदी आरोग्य सेवा महासंचालक डॉ. सुनीता शर्मा यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. देशभरातील सर्पदंश नियंत्रण, संशोधन, उपचार पद्धती आणि जनजागृती या विषयांवर शासनास मार्गदर्शन करण्यासाठी ही समिती कार्य करणार आहे. समितीत विविध राज्यांतील तज्ज्ञ डॉक्टर, संशोधक, विषयज्ज्ञ, वैद्यकीय महाविद्यालयांचे प्राध्यापक तसेच जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद (ICMR) यांचे प्रतिनिधी यांचा समावेश करण्यात आला आहे.
महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध सर्पदंश तज्ज्ञ डॉ. दिलीप पुंडे, डॉ. हिम्मत बावस्कर, डॉ. सदानंद राऊत यांना समितीत समावेश करण्यात आले आहे. समितीचे प्रमुख उद्दिष्ट सर्पदंश प्रतिबंध व नियंत्रणासाठी तांत्रिक सल्ला देणे, संशोधनाला प्राधान्यक्रम ठरवणे आणि कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीचा आढावा घेणे हे आहे. देशात दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर सर्पदंशाच्या घटना घडत असल्याने केंद्र सरकारने या विषयाला गांभीर्याने घेत राष्ट्रीय स्तरावर ही महत्त्वपूर्ण समिती स्थापन केली आहे. डॉ. दिलीप पुंडे यांना प्रजासत्ताक दिनानिमित्त भारताच्या महामहीम राष्ट्रपती, गृह मंत्रालय व महासंचालक आरोग्य सेवा भारत यांनी सर्पदंश कार्याची दखल घेऊन रिसेप्शन ॲट होम या कार्यक्रमासाठी विशेष निमंत्रित करून राष्ट्रपती भवन नवी दिल्ली येथे बहुमान केला.
मुखेड (नांदेड) सारख्या ग्रामीण भागात मागील 38 वर्षांपासून डॉ. दिलीप पुंडे हे सेवावॄतीने आरोग्य सेवा देत आहेत. 1988 ते 1997 या काळात ग्रामीण रुग्णालय मुखेड येथे त्यांनी वैद्यकीय अधिकारी म्हणून कार्य केले. 1997 पासून पुंडे हॉस्पिटल मुखेड (नांदेड) येथे ते कार्यरत आहेत. आज पर्यंत लाखो रुग्णांवर त्यांनी यशस्वी उपचार केले आहेत. सर्पदंशाच्या दहा हजारांहून अधिक रुग्णांवर त्यांनी यशस्वी उपचार केले आहेत. 1988 साली या भागात सर्पदंशाचा मृत्यूदर अंदाजे 25 टक्के होता. 2024-25 पर्यंत हा मृत्यू दर शुन्य टक्क्यांवर आणण्यात ते यशस्वी झाले आहेत. 2015 साली भारतातर्फे ‘ऑक्सफर्ड विद्यापीठात’ सर्पदंशाविरुद्ध युद्ध या विषयावर त्यांचे व्याख्यान झाले. आजपर्यंत त्यांनी पाच लाख लोकांचे सर्पदंशाविषयी मोफत जनजागरण केले आहे. राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय नियतकालिकांमध्ये त्यांचे 10 शोधनिबंध प्रकाशित झाले आहेत. अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय वैद्यकीय परिषदांमध्ये सर्पदंशावर त्यांची व्याख्याने झाली आहेत. 2021 पासून जागतिक आरोग्य संघटना (डब्ल्यू.एच.ओ.) सर्पदंश तज्ञसमितीचे ते सदस्य आहेत.
राष्ट्रीय सर्पदंश कृती आराखडा समितीचेही ते सदस्य आहेत. पुंडे हॉस्पिटल हे सध्या आयसीएमआर (इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्चचे) केंद्र आहे. डॉक्टर दिलीप पुंडे यांचे सर्व स्तरातून अभिनंदन होत आहे.
About the Author
