माझ्या शब्दाविना कोणताही निर्णय या जगात शक्य नाही.मी सांगेल तिच पूर्व दिशा.मी म्हणल्याशिवाय सूर्य उगवणार नाही व मावळणारही नाही.मला जेव्हा वाटेल,माझ्या मनात यईल तेव्हाच जगात शांती नांदेल किंवा युध्द थांबेल,युध्द कधी करायचं व कधी थांबवायचं हेही मीच ठरवणार.ही मानसिक वृती व विकृती आहे अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची.
अमेरिका देश स्वतःला जगाचा वाली समजतो.नेहमीच स्वतःला जगाचा पोलीस समजतो.आपण प्रथम ट्रम्प या शब्दाचा अर्थ पाहू या.ट्रम्प या शब्दाचे अर्थ वेगवेगळ्या संदर्भानुसार बदलतात.ते कसे बदलतात ते पहा.आपणास माहीत आहेच डोनाल्ड ट्रम्प हे नाव आजघडीला सर्वात प्रसिद्ध आहे.अमेरिकेचे आजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याशी संबंधित आहे.ते एक उद्योजक,रिअॅलिटी टीव्ही स्टार आहेत.आणि २०१७ ते २०२१ दरम्यान अमेरिकेचे अध्यक्ष होते.पत्त्यांचा खेळात “ट्रम्प” म्हणजे विशेष/वरचढ पान.एखाद्या खेळात जर स्पेड ट्रम्प असेल, तर स्पेडचा कोणताही पत्ता इतर सर्व प्रकारांपेक्षा श्रेष्ठ मानला जातो.ट्रम्प कार्ड म्हणजे शक्तिशाली शस्त्र,जे शेवटी वापरले जाते आणि जिंकण्यास मदत करते.राजकारण,व्यवहार किंवा भाषणात ट्रम्प म्हणजे एखाद्या गोष्टीला मात देणे किंवा श्रेष्ठ ठरणे.ट्रम्प म्हणजे विशेष प्रभावशाली व्यक्ती.
आता डोनाल्ड या शब्दाचा अर्थ आहे जगाचा शासक,जगाचा प्रमुख,किंवा जगावर राज्य करणारा हे नाव प्राचीन स्कॉटिश-गेलिक भाषेतील “Domhnall” (उच्चार: डो-नल) या शब्दावरून आले आहे.हा पंच्याहात्तरी ओलाडलेला बाळ ट्रम्प नावाप्रमाणे जगावर हुकमत गाजावण्याचा प्रयत्न करत आहे.त्यासाठी हा बाळ प्रत्येक गोष्टीसाठी लबाड बोलत आहे.महाशय बाळ डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केलेल्या प्रमुख खोट्या आश्वासनांची थोडक्यात माहिती दिली आहे.
ट्रम्पने २०१७ साली दिलेल्या १०२ आश्वासनांपैकी ५५ % टक्के आश्वासने पूर्ण करू शकले नाहीत.(पॉलिटी फॅक्ट )ओबामा केअर रद्द करणार आणि त्याऐवजी सुंदर नवीन कायदा आणणार त्यात ते पूर्णपणे अयशस्वी ठरलेले आहेत.रिप्लेसमेंट कायदा पारित झालं नाही.दीवार बांधेन आणि मेक्सिको त्यासाठी पैसे देईल असे ते म्हणत होते पण मेक्सिकोने कधीही पैसे दिले नाही;हेहीआश्वासन फसले.मिळकत आणि व्यक्तिगत करांचा दर सर्वांसाठी फायदेशीर असले तरी,सगळ्यांना कर कपात मिळाली नाही; मुख्यतः श्रीमंतांना फायदे झाले.कंपनी कर दर हे लक्ष्य अर्धवटच राहिले आहे.
तर टाईम २०२५च्या मतानुसार ट्रम्प यांनी अनेक महत्वाकांक्षी आश्वासन दिली पण अर्धीही पूर्ण झाली नाहीत.उदा.युक्रेन युद्ध लगेच संपवणार, गाझा इस्राईल युद्ध संपवणार पण यावर कोणताही त्वरित परिणाम झालेला नाही.आपण पहातोय युद्ध अजून चालू आहेत.ट्रिलियन डॉलरचे संकुचनात्मक खर्च, “Deep State नष्ट करणार, सामाजिक सुरक्षितता वरील कर रद्द करणार, IVF फ्री करणार या गोष्टी आतापर्यंत पूर्ण झालेले नाही.ही आश्वासने बहुधा निवडणूक जिंकण्यासाठीची भाषणशैली होती, प्रत्यक्षात अंमलबजावणी होण्यास कायदेशीर अडथळे आलेले आहेत. 2025 टाईम आणि पॉलीटीच्या अहवालानुसार दुसऱ्या कार्यकाळाच्या पहिल्या १०० दिवसांत:ट्रम्पने आयातशुल्क / टेरिफ जाहीर केल्याचा दावा केला, पण त्यातील काही अंमलात आणले गेले तरी अनेक आश्वासने कायदेशीर अडथळ्यांत अडकले आहेत.ते स्वतःच दिलेली आश्वासने पूर्ण करण्याचे वचन कायम ठेवले गेले नाही.ग्रोसेरी किमती कमी करणार, परंतू माध्यमाद्वारे कळते की तेथे प्रत्यक्षात किमती वाढल्या आहेत.आणि त्यांच्या किचकट आर्थिक धोरणांमुळे गरीबांवर परिणाम झालेला आहे. यांच्या बाळ हट्टामुळे विशेष खोट्या आणि भ्रामक दावे करुन वाणिज्य,टैरिफ कायदा हा तर जागतिक अर्थव्यवस्थेला धोका निर्माण झालेला आहे.तरीही ट्रॅम्प संपूर्ण जगाला वारंवार चुकीचे सांगत आहेत.
ब्यूरो ऑफ लेबर स्टॅटिस्टीक्स प्रमुखावर दुर्दैवाने ट्रम्प यांनी चुकीचे आरोप लावले.महागाई आणि रोजगार दराबद्दल अतिशयोक्ती दावे करण्यात ट्रम्य साहेब आघाडीवर आहेत.लोकमत ने वाशिग्टन पोस्टच्या हवाल्याने एक बातमी छापली होती त्यानुसार बाळ ट्रम्प त्यांच्या अध्यक्ष पदाच्या पहिल्या कार्यकाळात ३०,५७३ खोटी किंवा भ्रमविषयक विधानं केली, म्हणजे दिवसाला सुमारे २१ खोटे दावे ते करत होती.आजही ते न केलेल्या कामांचा उदो उदो करत आहेत. राजकारणात सर्वच राजकारणी लबाड आश्वासने देतात. पण ट्रम्प याचं बोलणं अमेरिकेत पूर्वीच्या राजकारणी लोकापेक्षा वेगळा व तितकाच अपवादात्मक व विचित्र व्यवहार ते करत आहे.
राजकारण म्हणजे काय ? राजकारण म्हणजे शिस्त,संयम,दूरदृष्टी आणि जनहिताचे सूत्र.मात्र डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ह्या मापापेक्षा वेगळी पायरी उभा केलेली आहे.राजकारणात ट्रम्प यांनी आपली स्वतःची इच्छा किंवा भावनांचा आक्रमक मार्ग स्वीकारलेला आहे.ट्रम्पचा हट्ट म्हणजे बाळ हट्ट झालेला आहे,हट्टी बाळ फक्त सर्व कांही स्विकारण्यासाठी तयार असतो,तसच ट्रम्प बाळच आहे.ट्रम्प आयुष्यभर ‘चिमुकल्यांचा प्रमुख’ म्हणून वागत आहेत.आपण पहात आहोत त्यांच्या अनेक निर्णयांमागे त्यांची तिच बालहट्टासारखी मानसिकता होती व आजही आहे.
आता हेच पहा ना ते पत्रकारांवर नेहमीच पारा चढवून बोलतात.ट्रम्प यांनी माध्यमांना नियमितपणे लक्ष्य केले.पत्रकारांना त्यांनी चोर लुटारु बदमाश,पागल अशा शब्दांनी संबोधले. जगातील व युरोपीयन नेत्यांना नेहमीच दुय्यम दर्जा देवून त्यांना वागवतात. हा उनाड बाळ जगातील नेत्यांचा विश्वासघातकी मित्र ठरतोय. २०२५ च्या मार्चमध्ये त्यांनी CNN व MSNBC सारख्या माध्यमांवर त्यांनी आरोपही केले आहेत.ट्रम्प अनेकदा पत्रकारांना भर सभांमध्ये किंवा प्रेस काँफरन्समध्ये टोमणे मारतात.या वर्तनातून दिसते की जेव्हा माध्यमांनी त्यांच्या चांगल्या प्रतिमेसंबधि नकार दिला,तेव्हा ट्रम्प भावनिक रागाने वागले.एखादा बाळ जेव्हा त्याचं खेळणं तुटे तेव्हा रागून ओरडते—तशी त्यांची प्रतिक्रिया ते देतात.
न्यायालयाच्या कार्यक्षेत्रातही ते अतिक्रमण करताना दिसतात.ट्रम्प यांच्या प्रशासनावर,त्यांच्या निर्णयांवर,अनेकदा न्यायालयाने निर्णयाची निंदा केली आहे.त्यांनी न्यायधीशांवर आरोप केलेले आहेत.बालबुध्दीचे ट्रम्प कायद्याचा आदर न करता स्वतःलाच न्यायात वरचढ मानण्याची वृत्ती म्हणजे बालीशबुध्दीची झलक दिसून येतो.मी जे ऐकतो,बघतो तेच सत्य आहे.मी करतो तेच खरे हा त्यांचा बालीश हेकाडीपणा आहे.आपण हेही ऐकलेलं आहे,समाज माध्यमावर वाचलेल आहे आणि पाहिलेलं आहे,की ट्रम्प जेव्हा २०२० ची निवडणूक हरली,तेव्हा त्यांनी निकाल मान्य केले नाही आणि त्याला “चोरी” म्हटलं.त्यांनी आणि त्यांच्या समर्थकांनी लढाईसाठी तयार रहा असा आक्रमक संदेश दिला आणि ६ जानेवारी २०२१ रोजी राजधानी वर हल्ला करण्यास सरसावले.तेव्हा प्रतिनिधी गृहाने ने दुसऱ्यांदा त्यांना इम्पीचमेंट केला;पण सिनेट सभागृहाने त्यांना परंत मुक्ती दिली.ही घटना काय सांगून जाते एक बाळ म्हणतो,आरे मी सांगतोय की माझं खेळ तुम्ही गमावलात,मोडलात कारण तुमचं खेळ चुकीचं आहे.” यावरुन कळते की त्यांचा हट्ट लोकशाहीच्या आणि संस्थांच्या अस्तित्वावर प्रश्नचिन्ह उभा करणारा.
मी कोविड-१९ काळात त्यांच्या कोवीडच्या एका विधानाबाबत एका दैनिकात लेख लिहिलो होतो.त्यांच विधान म्हणजे विज्ञानाला धक्का होता.कोवीडच्या उपचाऱ्या बाबत ट्रम्प यांनी वैज्ञानिक सल्ल्याचा विरोध केला.त्यांनी कीटकनाशक इंजेक्शनबद्दल विचार केला होता.ही वागणूक म्हणजे बालमनाची इच्छा. बालकांना जेव्हा वयस्करांकडून सल्ला येतो,तेव्हा ते सहज म्हणतात मला आवडत नाही “ना बाबा ना!” म्हंटलं जातं तसंच डोनाल्डचं आहे.
त्यांनी लहान मुलं जसं म्हणतात तू माझ्या गल्लीत,माझ्या घरी येवू नकोस तसेच ट्रम्प यांनी मुस्लीम भागांवर प्रवास प्रतिबंध लादला.२०१७ मध्ये ट्रम्प यांनी काही मुस्लीम बहुलतेचे देश इराण,लीबिया,सोमालिया,सिरिया,यमन इ.आणि अन्य देशांवर प्रवास प्रतिबंध लागू केला.यालाच मुस्लीम बॅन म्हणून ओळखलं गेलं.यावर विरोधी पक्षानी भरपुर टीका केली ;पण लहान बाळासारखं परिणामचं विचार न करता,राष्ट्रीय, आतंरराष्ट्रीय बंधने, मर्यादा,कायदे याचं विचार न करता न वाचता धोरण राबवणे म्हणजे मी म्हणतो म्हणून ते तुम्ही करावे. ह्या हट्टाला तुम्ही काय म्हणणार.
त्यांचावर जवळपास पाव शतक स्त्रियांनी लैगिंक अत्याचार बदल आरोप केले. पण आपला बालीश बुध्दीचाट ट्रम्प म्हणतात हे सगळं अपप्रचार आहे.अफवा आहे. लहान मुल म्हणतोय ‘ बाबा हे खोटे बोलतात मी असं कांही केलोच नाही.’ या गोष्टीशी साध्यर्म साधणारी आहेत.ट्रम्पला जेव्हा वाटतं की त्यांच्या प्रभावावर प्रश्नचिन्ह येतं आहे,तेव्हा ते म्हणतात ,“हे सगळं अफवा आहे.माझा खोटा अपप्रचार,प्रसार करत आहेत.” असं म्हणणं ही बालीश बुध्दीच्या बाळाच्या नकार दर्शविण्याच्या स्वरूपाशी साधर्म्य राखतं की नाही ?
ट्रम्प यांची मानसिक वृती पहा ना २०१९ मध्ये यांनी युक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षाला कॉल करून अमेरिकेचे तत्कालीन अध्यक्ष जो बायडन विषयी खोटे आरोप करण्यास सांगितले होते.ही वागणूक म्हणजे बालीशपणाचीच आहे.भारत पाक , रशिया युक्रेनस,इराण इस्त्राईल युद्ध मीच थांबविलो हे ते गळा काढून सगळ्या जगाला सांगत आहेत.हा बाळ सांगतोय माझं सर्व काम पारदर्शीपणाने चालू आहे.या कामाची दस्तऐवज सार्वजनिक करायची माझी तयारी आहे.तयारी तर दाखवायची आणि पुन्हा लहान मुलासारखं रडीचा डाव खेळत मी दाखवत नाही जा म्हणायचं आशी यांची रित आहे.हे त्यांचे वर्तन म्हणजे बाळाला शोभेल असेच आहे.
ट्रम्प स्वतःच्या न्यायधीस बनतात.मी देयील ते न्याय.माझंच खरं थोडक्यात काय तर मराठीतील म्हणीप्रमाणे, ” माकड म्हणतो माझीच टीर लाल.” माझ्या जवळच्याना त्रास दिला तर न्याय मीच देणार ही त्याची मनोवृती आहे.हा मयुष्य हुमशाही वृतीचा,चंचल स्वभावाचा आहे.थोडक्यात सांगावयचे म्हणजे मी माझ्याचं वाटेने चालणार.मी माझ्याच मर्जीने,इच्छेने चालणार असा बालहट्टाची पाटी ते कायम हातात घेवून फिरत आहेत.यातून आता वाचकांच्या लक्षात आलं असेल की ट्रम्प यांची राजकीय भूमिका बालीश,भावनिक विचाराने भरलेली आहे.ट्रम्पच्या या बालीश राजकारणामुळे , धोरणामुळे न्यायव्यवस्था आणि माध्यमावर दबाव निर्माण झालेलं आहे,नाटकी शासकीय निर्णय घेण्यात ते तरबेज आहेत.त्यांचे निर्णय जगातील लोकशाहीला कठीण आव्हाण निर्माण करत आहेत,यामुळे देशातील व परदेशातील लोकांचं विभाजन होत आहे.देशा देशात दरी निर्माण होत आहे.बाळाच्या टॅरिफ धोरणाने तर जगाचीच झोप उडवली आहे.भारतावर टॅरिफ बॉम्बचा वर्षाव करणार आहेत.भारत या टॅरीफ बॉम्बला निश्चितच सडेतोड उत्तर देणार आहे.त्यांच्या बालीशपणाचे परिणाम त्यांच्यासह त्यांच्या देशालाही भोगावे लागणार आहेत.या बाळ हट्टाचा परिणाम जागतिक राजकारणावर फार गंभीर होणार आहेत.
महाशय ट्रम्प यांचा प्रवास हे सर्व जगातीतल लोकांसाठी बिनडोक वेड्या झालेल्या पोलीसासारखा आहे.स्वतःच जागाचे चौकीदार होवून तुम्ही असं वागू नका.जगाचं नेतृत्व करायचं असेल काही गोष्टी समजून घ्या.नेतृत्व म्हणजे केवळ पोकळ बोलण्याचं,लोकांना झुलविण्याचं आन्दोलन नाही.तर जगातील इतरांशी शांतपणे संवाद साधावयाचा आहे.देशा देशात समन्वय साधवयाचा आहे.आपल्यातील जबाबदारी आणि परिपक्वता ओळखून जगाशी व्यवहार करावयाचा आहे.येवढं सर्व करुन ही जर तुम्हाला कोणाचं विरोध होत असेल,तर त्या समस्यांचा, विरोधांचा सामना करावा लागेल.चांगले ते माझे व वाईट ते तुमचे म्हणून जबाबदारी झटकून केवळ बाळ हट्टासाठी काम करता येणार नाही.जगात सध्यातरी डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या बाळहट्टाने परमोच्च सिमा गाठलेली आहे.आपण आशा करू या की ट्रम समाजहितासाठी,जगाच्या भल्यासाठी चांगले आणि सत्य निर्णय घेतील व त्यांना घ्यावेच लागतील.©® राठोड मोतीराम रूपसिंग.
विष्णुपूरी, नांदेड -६.
९९२२६५२४०७.
About the Author
